‘Ik kan het allemaal niet meer aan,’ huilt ze door het scherm heen, ‘wat er nu allemaal in de wereld gebeurt en dat kapotte lijf van mij. Ik ben het zo beu.’ Ik luister en zoek tegelijk een ingang, want uit ervaring weet ik dat ik me ergens tussen de tranen en niet-aflatende woordenstroom zal moeten werpen.
‘Je lijf is niet kapot,’ begin ik, ‘het is zoals een kind dat honger heeft en dat je negeert. Het kind zal niet ineens stoppen met jengelen, het zal met steeds meer geluid zich kenbaar proberen te maken.’ Anouck werd doorverwezen door haar psycholoog. Ze werken nog steeds samen en hebben al heel wat draden uit het kluwen van haar traumatische kindertijd weten te ontwarren, maar zoals Bessel van der Kolk het zo goed verwoordt: ‘The Body Keeps the Score’. Anoucks hoofd is al grotendeels mee, maar in haar lijf zakken om daar te luisteren, dat is nog veel te spannend.
Ondertussen heeft het lichaam van Anouck, dat medisch al zeer uitgebreid onderzocht werd, zoveel alarmsignalen in gang gezet dat het voor haar soms niet meer te redden lijkt. De klachten wisselen elkaar af en gaan alle kanten uit: migraineaanvallen, peesontsteking in de rechterschouder met uitstralingspijn naar schouderblad en nek, misselijkheid en krampen na het eten, slapeloosheid en een grote angst om buiten te komen.
Het licht van haar leven? Haar hondje ‘Beatle’. Beatle is er bij elke sessie bij en zo levendig als zijn baasje vertelt, zo uitbundig springt hij op en van haar schoot. Regelmatig likt hij aan het computerscherm of duwt zijn snuit tegen de camera. Meestal op het moment dat Anouck haar ogen sluit en zich naar binnen keert. Altijd samen, veilig binnenshuis. Want Beatle durft ook niet naar buiten. Als trouwe hond is hij niet alleen de schildwacht voor de poort naar haar lijf, maar weerspiegelt hij ook haar leven. Plots valt het me op dat ik hem vandaag nog niet te zien kreeg.
Liefdevol maar kordaat wijs ik Anouck de weg naar binnen. Niet weglopen van haar verdriet en radeloosheid, maar er proberen bij te blijven en te luisteren. Al spreekt een lichaam niet met woorden, maar met sensaties en beelden. En dat is voor Anouck allemaal zo nieuw en intens dat we kleine pasjes nemen. ‘Zo klein als de pootafdruk van Beatle,’ zeg ik. Ik vraag haar of ze zich deze keer veilig genoeg voelt om haar lichaam te laten bewegen. Door het snikken heen knikt ze van wel. En wat begint als een bijna onzichtbare beweging van het hoofd, groeit stilaan uit tot een kleine cirkel met de schouders. Het snikken stopt en er volgt een lange geeuw. Vanuit haar heupen wiegt ze nu haar hele lijf heen en weer. Haar ademhaling wordt dieper. Ze recht haar rug en de frons tussen haar wenkbrauwen verdwijnt. Ze troost zichzelf. Mijn lichaam wiegt zachtjes mee, want het weet: eindelijk hebben we een sleutel te pakken.
Wanneer ik Anouck zachtjes weer naar het hier en nu breng, kijkt ze me verbaasd aan. ‘Wat was dat?’ zegt ze met een grote glimlach terwijl ze beide armen boven haar hoofd uitstrekt. Ze heeft zelf nog niet door dat ze dit enkele minuten geleden niet zomaar kon doen. Ik leg haar uit dat ze een manier heeft gevonden om veiligheid in haar lichaam te creëren en dat ze altijd naar deze veilige haven zal kunnen terugkeren als we verder in dialoog gaan met haar lichaam en het té spannend wordt. ‘Dat snap ik niet zo goed,’ zegt Anouck. Dat ze het niet moet snappen, maar dat we het vooral gaan voelen in de volgende sessies, antwoord ik, en ze moet lachen, want ze weet zelf ook wel dat haar hoofd haar lijf soms in de weg zit.
Als we de afspraak voor de week erop inplannen, vraag ik of alles oké is met Beatle. ‘Oh,’ zegt Anouck, ‘dat ben ik je nog vergeten te zeggen. Deze ochtend wilde Beatle ineens naar buiten en hij ligt al de hele voormiddag in de zon op het terras. Raar maar waar.’
Een reactie achterlaten